Welke Europese overheden vereisen EcoVadis certificering bij aanbestedingen?

Patrick de Veer ·
Versleten EU-paspoort opengeslagen naast een overheidsopdracht document, met een bronzen certificeringsmedaille op een wit bureau.

Niet alle Europese overheden vereisen EcoVadis bij aanbestedingen, maar het komt steeds vaker voor als gunningscriterium of minimumeis, met name in Frankrijk, België, Nederland en Duitsland. De verplichting geldt vooral bij grotere overheidscontracten in sectoren zoals logistiek, IT, facilitaire diensten en productie. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over EcoVadis en aanbestedingen, van minimale scores tot alternatieven die aanbesteders accepteren.

In welke landen stellen overheden EcoVadis als aanbestedingseis?

Frankrijk loopt het verst voorop: Franse overheidsopdrachtgevers, waaronder grote publieke instellingen en staatsdeelnemingen, vragen al jaren actief om een EcoVadis-beoordeling. België en Nederland volgen, vooral bij aanbestedingen van grotere gemeenten, provincies en rijksoverheidsinstanties. In Duitsland hangt het sterk af van de aanbestedende dienst en het type contract.

Buiten deze landen zie je EcoVadis-eisen sporadisch opduiken in Spanje, Italië en Scandinavische landen, maar daar gaat het meestal om grote corporates die EcoVadis als leverancierseis stellen, niet om overheden zelf. De praktijk verschilt dus sterk per land en per aanbestedende dienst. Een aanbesteding van het Nederlandse Rijksvastgoedbedrijf kan heel andere duurzaamheidseisen stellen dan een gemeentelijke aanbesteding in Brussel.

Wat de meeste landen gemeen hebben: de eis groeit. Naarmate de CSRD en andere Europese duurzaamheidsregelgeving verder worden uitgerold, neemt de druk op aanbestedende diensten toe om duurzaamheidsprestaties van leveranciers aantoonbaar te maken. EcoVadis is daarvoor een erkend en praktisch instrument.

Welke soorten aanbestedingen vereisen EcoVadis het vaakst?

EcoVadis wordt het vaakst gevraagd bij aanbestedingen in de logistiek en transport, facilitaire dienstverlening, IT-hardware en -services, en productiegerichte sectoren. Dit zijn sectoren met een relatief grote milieu- en sociale impact in de keten, waardoor aanbesteders hier extra willen toetsen op duurzaamheid.

Daarnaast zie je EcoVadis regelmatig terugkomen bij contracten boven een bepaalde drempelwaarde, vaak Europese aanbestedingen waarbij duurzaamheid als gunningscriterium meetelt. Bij kleinere opdrachten of lokale aanbestedingen is het minder gebruikelijk, al groeit het gebruik ook daar gestaag.

Een praktisch punt om te onthouden: EcoVadis wordt niet altijd als harde eis gesteld. Soms telt een hogere EcoVadis-score mee als extra punten bij de beoordeling, zonder dat een minimale score verplicht is. In dat geval is een certificering niet noodzakelijk om mee te doen, maar kan het je positie wel versterken.

Wat is de minimale EcoVadis-score die aanbesteders doorgaans eisen?

De meest gehanteerde minimumdrempel ligt op een score van 45 op 100, wat overeenkomt met de EcoVadis “Silver” medaille. Sommige aanbesteders hanteren een lagere drempel van 35 tot 40 (wat neerkomt op deelname zonder medaille maar met een positieve beoordeling), terwijl veeleisende opdrachtgevers uitdrukkelijk om Gold (65+) vragen.

In de praktijk is Silver de meest gevraagde drempel bij overheidsaanbestedingen. Dat is voor veel MKB-bedrijven een realistisch maar serieus doel: het vereist een gedocumenteerde aanpak op milieu, arbeidsomstandigheden, ethiek en duurzame inkoop, maar geen perfectie.

Let op: de precieze eis staat altijd in de aanbestedingsdocumenten zelf. Controleer altijd het programma van eisen of de selectieleidraad voordat je aanneemt welke score vereist is.

Moet een MKB-bedrijf EcoVadis-gecertificeerd zijn om mee te dingen?

Nee, niet automatisch. Of een EcoVadis-certificering verplicht is, hangt volledig af van de specifieke aanbesteding. Veel aanbestedingen stellen EcoVadis helemaal niet als eis, en ook bij aanbestedingen die duurzaamheid meewegen wordt soms geaccepteerd dat je het traject opstart of een vergelijkbaar alternatief aanlevert.

Voor MKB-bedrijven is het goed om te weten dat EcoVadis een betaald traject is met een bijbehorende tijdsinvestering. Het heeft weinig zin om een EcoVadis-beoordeling aan te vragen als je er niet op wordt beoordeeld. Maar als je regelmatig inschrijft op Europese aanbestedingen in sectoren als logistiek, IT of facilitair, loont het om je readiness alvast in kaart te brengen.

Een nuttige eerste stap is nagaan hoe ver je staat op de thema’s die EcoVadis beoordeelt: milieuprestaties, sociale omstandigheden, ethiek en duurzame inkoop. Zo weet je of je met beperkte inspanning een acceptabele score kunt halen, of dat er nog flink werk aan de winkel is.

Hoe lang duurt het om EcoVadis-certificering te behalen?

Het EcoVadis-traject duurt gemiddeld zes tot twaalf weken, afhankelijk van hoe goed je documentatie op orde is. Je vult een vragenlijst in over je beleid en prestaties op vier thema’s, en levert ondersteunende documenten aan. EcoVadis beoordeelt die vervolgens en geeft een score.

De grootste tijdsinvestering zit niet in de vragenlijst zelf, maar in het verzamelen van de benodigde documentatie: milieubeleid, HR-beleid, gedragscodes, energie- of CO2-data. Bedrijven die hun duurzaamheidsinformatie al gestructureerd hebben liggen, doorlopen het traject sneller. Bedrijven die voor het eerst nadenken over deze thema’s, hebben meer voorbereidingstijd nodig.

Als je een aanbesteding op het oog hebt waarvoor EcoVadis vereist is, reken dan op minimaal drie maanden voorbereidingstijd. Start dus vroeg, zeker als je documentatie nog niet op orde is.

Welke alternatieven voor EcoVadis accepteren Europese aanbesteders?

Europese aanbesteders accepteren naast EcoVadis ook andere erkende duurzaamheidscertificeringen, waaronder de MVO Prestatieladder, ISO 14001, SA8000 en in sommige gevallen B-Corp. Welk alternatief wordt geaccepteerd, staat altijd in de aanbestedingsdocumenten vermeld.

De MVO Prestatieladder is in Nederland een veelgebruikt alternatief, met name bij overheidsaanbestedingen van gemeenten en provincies. ISO 14001 richt zich specifiek op milieumanagementsystemen en wordt geaccepteerd als bewijs van milieuprestaties, maar dekt niet de sociale en ethische dimensies die EcoVadis wel meeneemt.

B-Corp is een zwaarder en uitgebreider traject dan EcoVadis, maar wordt door steeds meer aanbesteders erkend als gelijkwaardig bewijs van duurzaamheidsprestaties. Het B-Corp vs EcoVadis vergelijk is daarmee relevant voor bedrijven die zich afvragen welk traject het beste aansluit bij hun situatie en ambities.

Een praktische tip: als je twijfelt welk certificeringstraject het meest oplevert voor jouw aanbestedingsdoelen, kijk dan eerst naar de aanbestedingen waarop je de komende jaren wilt inschrijven. Welke certificeringen worden daar gevraagd? Dat antwoord bepaalt je keuze, niet de naam of het prestige van een certificering.

Wil je weten hoe klaar jouw bedrijf is voor een certificering? Doe de gratis Certificering Readiness pre-scan. In tien minuten heb je een concreet beeld. Geen registratie, direct resultaat.

Frequently Asked Questions

Kan ik meedingen aan een aanbesteding als mijn EcoVadis-beoordeling nog loopt?

In sommige gevallen wel. Sommige aanbesteders accepteren een bewijs van inschrijving of een lopende EcoVadis-beoordeling als tijdelijke vervanging, mits de definitieve score wordt aangeleverd vóór gunning of contractondertekening. Controleer altijd de specifieke voorwaarden in de aanbestedingsleidraad, want dit verschilt per opdrachtgever. Start het traject dus zo vroeg mogelijk als je weet dat een aanbesteding eraan komt.

Hoe verhoudt mijn EcoVadis-score zich tot die van concurrenten bij een aanbesteding?

Wanneer EcoVadis als gunningscriterium wordt gebruikt in plaats van een harde minimumeis, telt de relatieve score mee ten opzichte van andere inschrijvers. Een hogere score levert dan meer punten op en versterkt je concurrentiepositie. Het loont dus niet alleen om aan de minimumdrempel te voldoen, maar om actief te werken aan een zo hoog mogelijke score, zeker in competitieve sectoren zoals logistiek en IT.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij een eerste EcoVadis-beoordeling?

De meest gemaakte fout is het onderschatten van de documentatievereisten: een mondeling beleid of informele werkwijze telt niet mee zonder schriftelijk bewijs. Bedrijven uploaden ook regelmatig documenten die niet aansluiten op de gevraagde thema's, of vergeten specifieke onderdelen zoals een gedragscode voor leveranciers of CO2-rapportage. Een goede voorbereiding begint met een interne gap-analyse op de vier EcoVadis-thema's voordat je de vragenlijst invult.

Hoe lang is een EcoVadis-certificering geldig voor aanbestedingsdoeleinden?

Een EcoVadis-beoordeling is twaalf maanden geldig, waarna een herbeoordelingstraject volgt. Voor aanbestedingen betekent dit dat je moet controleren of je certificering nog geldig is op het moment van inschrijving én op het moment van gunning. Aanbesteders accepteren doorgaans geen verlopen beoordelingen, dus plan je herbeoordeling ruim op tijd in als je actief inschrijft op Europese aanbestedingen.

Kan een klein MKB-bedrijf realistisch een Silver-medaille behalen?

Ja, absoluut. EcoVadis past zijn beoordeling aan op basis van bedrijfsgrootte, sector en land, waardoor kleine bedrijven niet worden beoordeeld aan dezelfde absolute maatstaven als multinationals. Een goed gedocumenteerd milieubeleid, een basisgedragscode en aandacht voor arbeidsomstandigheden zijn al een sterke basis voor een Silver-score. De sleutel zit in het schriftelijk vastleggen van wat je al doet, niet per se in het opzetten van volledig nieuwe systemen.

Wat gebeurt er als ik een lagere score behaal dan de aanbesteder vereist?

Als je score onder de gestelde minimumdrempel valt, kom je in principe niet in aanmerking voor de opdracht op dat specifieke selectiecriterium. Je kunt dan overwegen om bezwaar te maken als je meent dat de eis disproportioneel is, of de aanbesteder te vragen of een verbeterplan of alternatief bewijs wordt geaccepteerd. Op langere termijn is het zinvoller om de score actief te verbeteren vóór de volgende inschrijving, waarbij je EcoVadis-feedbackrapport een concreet verbeterplan biedt.

Telt een EcoVadis-beoordeling van een moederbedrijf ook voor een dochteronderneming?

Nee, in principe niet. EcoVadis-beoordelingen zijn bedrijfsspecifiek en gebonden aan de juridische entiteit die zich heeft aangemeld. Een dochteronderneming moet een eigen beoordeling aanvragen, ook al maakt ze deel uit van een groter concern met een hoge groepsscore. Sommige aanbesteders staan toe dat een groepscertificering wordt overlegd als aanvullend bewijs, maar dit is een uitzondering. Controleer altijd de aanbestedingsdocumenten op dit punt.

Related Articles