How it works For whom Sectors For partners Knowledge base BedrijvenScan.nl ↗ Schedule a call
NL EN

Hoe vergelijk je aanbieders van duurzaamheidssoftware?

Patrick de Veer ·
Handen van een professional boven drie open laptops op wit bureau, met zacht groen schermgloed, succulent en checklist ernaast.

Wat je vooraf al moet weten over jouw vraag

Klantvragen, aanbestedingen en rapporteringsverzoeken kunnen allemaal om andere duurzaamheidsdata vragen. Bepaal daarom eerst wat jouw bedrijf straks werkelijk moet kunnen aantonen. Verzamel vooraf dit vertrekpunt:

  • Een concrete aanleiding om software te vergelijken, zoals een klantvraag, aanbesteding, certificeringstraject, financieringsvraag of interne rapporteringsbehoefte.
  • Iemand uit finance, aankoop, operations of HR die weet waar de relevante bedrijfsdata vandaan komt.
  • Een duidelijke keuze om niet alle duurzaamheidsvragen tegelijk op te lossen, maar te prioriteren wat voor jouw klanten, keten en bedrijfsvoering telt.

Wat je moet verzamelen om aanbieders te toetsen

Leg vóór je de eerste demo plant deze zaken klaar:

  • Een overzicht van de systemen waarin je energie-, brandstof-, aankoop-, HR-, productie- of leveranciersdata staan.
  • Een lijst met de rapporteringen, klantvragen, aanbestedingseisen of certificeringsdoelen waarvoor je bewijs moet kunnen leveren.
  • Een eerste longlist van aanbieders, plus toegang tot hun productdocumentatie, demo’s of proefomgevingen.
  • Een eenvoudige eisenmatrix of scorekaart om aanbieders op dezelfde punten te beoordelen.

Stap 1: Breng eerst de vraag achter de software in kaart

Vertrek van één concrete aanleiding. Een klant kan ESG-data vragen, je werkt naar de CO2-Prestatieladder toe, je hebt productinformatie voor de keten nodig of je wilt intern beter sturen. Pas als die vraag scherp is, kun je bepalen welke duurzaamheidssoftware je werkelijk nodig hebt.

ESG betekent Environmental, Social en Governance. Het gaat dus over milieugegevens zoals energieverbruik, CO2-uitstoot en afval, maar ook over arbeidsomstandigheden, diversiteit, bedrijfsstructuur, transparantie en ethisch ondernemen. Zorg dat je weet welk van die onderwerpen jouw klant of opdrachtgever bedoelt. De zoekterm EGS is geen vaste vervanger voor ESG: vraag eerst welke gegevens, documenten of onderbouwing er verwacht worden.

Tip

Noteer per aanleiding:

  • wie de vraag stelt;
  • welke cijfers of documenten je moet leveren;
  • wanneer ze beschikbaar moeten zijn.

Zo voorkom je dat je een tool kiest op basis van algemene duurzaamheidsvragen, terwijl je eigenlijk een specifieke klantvraag moet kunnen aantonen.

Let op

Maak van veranderende Europese regels geen automatische aankoopreden. De verpakkingsverordening is Verordening (EU) 2025/40 van 19 december 2024; zij wijzigt onder meer Verordening (EU) 2019/1020 en Richtlijn (EU) 2019/904 en trekt Richtlijn 94/62/EG in. Vertaal zo’n regel eerst naar jouw datavraag: moet je verpakkingsinformatie bijhouden, productgegevens onderbouwen of iets anders aantonen?

De regels rond rapportering blijven ook in beweging. De Commissie stelde voor de rapporteringslast meer bij grote ondernemingen te leggen en kleinere bedrijven minder te belasten, maar die voorstellen moesten nog door Parlement en Raad worden behandeld en aangenomen. Dezelfde Commissie wil tegen het einde van haar mandaat in 2029 de administratieve lasten met 25% verlagen, en met 35% voor kleine en middelgrote ondernemingen. Ook Richtlijn (EU) 2026/470 van 24 februari 2026 wijzigt bepaalde vereisten rond duurzaamheidsrapportering en due diligence. De richtlijn staat hier.

Koop dus geen software omdat een term als de 5 P’s, duurzame producten of bedrijven die aan duurzaamheid doen vaak terugkomt. Die termen vertellen niet welke data jouw bedrijf moet leveren. Jouw rapporterings- en ketenvraag doet dat wel.

Stap 2: Kies het duurzaamheidsdomein dat je wilt meten

Zet per kandidaat-tool eerst het domein waarvoor je hem nodig hebt. Voor een organisatiebrede broeikasgasinventarisatie bieden de GHG Protocol-richtsnoeren vereisten en houvast. Gaat je vraag over aangekochte elektriciteit, stoom, warmte of koeling, dan hoort daar de Scope 2-methodiek bij.

Een productvraag is iets anders. De Product Standard helpt emissies over de volledige levenscyclus van een product begrijpen en de grootste reductiekansen bepalen. Voor ketenemissies laat de Scope 3 Standard bedrijven emissies uit 15 upstream- en downstreamcategorieën van scope 3 verantwoorden.

Maak daarom een werkindeling voor je shortlist:

  • ESG-rapportering;
  • CO2-accounting;
  • scope 3- en leveranciersdata;
  • productdata en digitaal productpaspoort;
  • certificerings- of auditondersteuning.

Dit zijn geen vaste productcategorieën. Het zijn verschillende vragen aan je data. Een tool die energiefacturen verwerkt, is niet vanzelf geschikt voor productemissies of gegevens van leveranciers.

Tip

Vraag elke aanbieder om voor jouw belangrijkste emissie- of rapporteringsvraag te tonen welke brondata, berekeningen en export de tool ondersteunt. Dan zie je meteen of de demo aansluit op wat jij moet kunnen aantonen.

Het GHG Protocol is daarbij een bruikbare referentie: in 2016 gebruikte 92% van de Fortune 500-bedrijven die op CDP antwoordden het rechtstreeks of via een programma dat erop was gebaseerd. Dat maakt het zinvol om leveranciers te vragen welke onderdelen van die methodiek ze ondersteunen.

Let op

Vergelijk scope 1- en 2-functionaliteit niet met scope 3- of productfunctionaliteit alsof het dezelfde prestatie is. Dat zijn appels met peren. Kies software voor duurzaamheid pas nadat je weet welke uitstoot, productinformatie of ketendata je moet onderbouwen.

Stap 3: Leg je methode en bewijsvereisten vast

Bepaal vóór elke demo wat de tool moet berekenen, welke organisatieonderdelen binnen je scope vallen en welk bewijs je achteraf nodig hebt. Voor een traject rond de CO2-Prestatieladder kies je eerst een trede, zorg je voor draagvlak bij het management, stel je een projectteam samen en leg je de organisatiegrens vast. De certificeringsroute begint dus niet bij een dashboard.

Van daaruit moet de software je CO2-footprint kunnen berekenen, de belangrijkste uitstootbronnen helpen bepalen en ruimte bieden voor reductiedoelstellingen, een actieplan, communicatie en een CO2-managementsysteem. Deze vervolgstappen maken duidelijk welke output je in de demo moet laten zien.

Zet datakwaliteit mee op je scorekaart. De kwaliteit van scope 3-data beoordeel je bij de keuze van de bron én opnieuw nadat je de gegevens hebt verzameld. De Scope 3 FAQ beschrijft hoe gegevens van lagere kwaliteit later plaats kunnen maken voor betere data zodra die beschikbaar zijn. Voorlopige data kan dus, zolang bron, aanname, eigenaar en verbeteractie zichtbaar blijven.

Werk je met een specifieke norm, leg die ook vast als vereiste. ISO 14064-1:2018 betreft broeikasgassen en is de ISO-norm met nummer 66453.

Tip

Neem in je eisenmatrix een kolom op met kan aantonen. Noteer per eis welke export, bronverwijzing, versiehistoriek of goedkeuring je nodig hebt voor een klant, auditor of financier.

Plan je een externe audit voor de CO2-Prestatieladder, dan moet je tijdig een erkende certificerende instelling kiezen. Voor die audit controleer je intern eerst of je aan de eisen voldoet. Maak die interne controle daarom onderdeel van je selectie: kan de aanbieder de onderliggende data en keuzes begrijpelijk tonen?

Let op

Kies geen tool enkel omdat die een dashboard toont. Als brondata en aannames niet traceerbaar zijn, blijft je prestatie onzichtbaar. Als het niet is gedocumenteerd, telt het niet mee.

Stap 4: Toets of productdata en digitaal productpaspoort echt passen

Verkoop je fysieke producten, toets dan apart of je productdata, unieke identificatoren, registratie en beschikbaarheid van informatie moet beheren. Een digitaal productpaspoort is geen ESG-dashboard. Het vraagt om gegevens die aan een product gekoppeld zijn en die je op het juiste moment beschikbaar kunt stellen.

Wanneer toepasselijke wetgeving dat vraagt, moet de relevante marktdeelnemer het paspoort in het EU-register registreren voordat het product op de EU-markt komt. De uitleg over het register maakt daarom van registratie een concrete demovraag: kan de aanbieder tonen hoe je van eigen brondata naar een geregistreerd paspoort gaat?

De verantwoordelijkheid voor die productdata blijft bij jouw organisatie, ook als een DPP-dienstverlener de gegevens host of beschikbaar stelt. Vraag dus wie data actualiseert, waar ze worden beheerd en welke taak bij jou blijft liggen. Anders koop je een platform, terwijl het eigenaarschap en de onderbouwing intern onduidelijk blijven.

Verordening (EU) 2024/1781 over ecodesignvereisten voor duurzame producten, inclusief het digitaal productpaspoort, is gedateerd op 13 juni 2024 en gepubliceerd in het Publicatieblad op 28 juni 2024. De Commissie-uitvoeringsbeslissing over geharmoniseerde normen voor digitale productpaspoorten is Uitvoeringsbesluit (EU) 2026/1736 van 14 juli 2026, gepubliceerd op 15 juli 2026. Toets daarom of een aanbieder jouw concrete productvraag ondersteunt, niet alleen of hij een algemene duurzaamheidsmodule heeft.

Tip

Vraag de leverancier om één concreet productpaspoort volledig te doorlopen: van jouw brondata en unieke identificator tot registratie, beschikbaarstelling en actualisatie.

Let op

Ga niet uit van één centrale opslagplaats voor alle productdetails. Het EU-register bewaart unieke identificatoren, registratiegegevens en metadata, maar niet noodzakelijk de volledige gedetailleerde productinformatie. Die grens van het register bepaalt welke data je zelf of via je dienstverlener beschikbaar moet houden.

Stap 5: Vergelijk functies pas nadat de basis klopt

Score aanbieders op dezelfde punten: kan de tool data verzamelen, rapportagekaders beheren, KPI’s opvolgen, milieucriteria meten, datalacunes zichtbaar maken, audits ondersteunen en rapportering vereenvoudigen? ESG-software kan deze taken ondersteunen, maar alleen voor zover ze passen bij de data en bewijsvereisten die je al hebt vastgelegd.

Gebruik productvoorbeelden om je demo scherp te maken. Mitti van SafetyCulture richt zich bijvoorbeeld op checklists, formulieren, audits, onmiddellijke rapporten en verbeterpunten. Die positionering geeft je gerichte vragen: kun je een audit uitvoeren met jouw gegevens, een rapport opleveren en opvolgacties vastleggen? Precoro ESG noemt onder meer dubbele materialiteitsbeoordeling, het aanpakken van datalacunes en rapportering voor CSRD-naleving. Vraag dan concreet hoe die functies werken voor jouw rapporteringsvraag. Geen van beide voorbeelden bepaalt welke tool bij elk bedrijf past.

Neem ook talen, ondersteuning in België en de landen waarin je werkt op in je scorekaart. Beschikbaarheid per land en taal zijn selectievelden, en ondersteuning is mogelijk niet in elk land beschikbaar. Controleer die praktische voorwaarden vóór je verdergaat dan een demo.

Tip

Vraag voor elke must-have een live demonstratie met één van jouw eigen databronnen of rapportagevragen. Laat tonen welke gegevens binnenkomen, wat de tool ermee doet en welke output je kunt exporteren.

Let op

Een lange functielijst zegt weinig als de aanbieder niet kan tonen hoe die functie werkt met jouw beschikbare data en gewenste output. Dan blijft het bij een belofte, geen aantoonbaar proces.

Stap 6: Beoordeel of de software zelf zuiniger is ontworpen

Wil je ook de digitale voetafdruk van een leverancier meewegen, maak daar dan een apart selectiepunt van. Duurzaam ontworpen software kan voor hetzelfde resultaat minder processoren en opslag vragen dan conventionele programmatuur. Logius beschrijft die aanpak.

Vraag niet alleen naar een algemene ambitie, maar naar meetbare inzichten en wat de leverancier ermee doet. Logius maakt bijvoorbeeld de CO2-voetafdruk van DigiD zichtbaar in een dashboard en verwerkt zulke inzichten daarin, zodat nieuwe ontwerpregels kunnen worden opgesteld. Die werkwijze geeft je een bruikbare toets: is er monitoring, zijn de uitkomsten zichtbaar en leiden ze tot aantoonbare keuzes in het softwareontwerp?

Logius heeft als doelstelling om in 2050 een volledig circulaire digitale dienstverlener te zijn. Die doelstelling is op zichzelf geen selectiebewijs. De onderliggende metingen en ontwerpkeuzes maken het verschil.

Tip

Voeg aan je scorekaart de vraag toe: Welke meetbare inzichten over de eigen digitale voetafdruk gebruikt de leverancier om het softwareontwerp te verbeteren?

Let op

Verwar een duurzaam platform niet met software die jouw duurzaamheidsrapportering ondersteunt. Beide kunnen relevant zijn, maar je toetst ze op andere criteria.

Los veelvoorkomende vergelijkingsproblemen zo op

  • Voorstellen lijken niet vergelijkbaar. Breng de vergelijking terug naar je eisenmatrix. Laat elke aanbieder dezelfde praktijksituatie tonen, met dezelfde brondata, berekening, bewijsstuk en export. Dan vergelijk je geen functielijsten, maar wat de tool voor jouw vraag oplevert.

  • Je data is onvolledig of verspreid over verschillende systemen. Begin met de gegevens die je al hebt. Leg per datapunt de bron, eigenaar, kwaliteit en verbeteractie vast. Bij scope 3 is datakwaliteit een proces: je beoordeelt die bij de bronkeuze en opnieuw na de dataverzameling, waarna je zwakkere gegevens kunt vervangen zodra betere data beschikbaar zijn. Onvolledige data houdt je dus niet tegen, zolang aannames en beperkingen aantoonbaar blijven.

  • De demo toont een dashboard, maar niet hoe cijfers ontstaan. Vraag om de onderliggende bron, berekeningslogica, versiehistoriek en export. Voor rapportering die auditwaardig moet zijn, zijn controles, bewijs- of auditsporen en tagging belangrijke selectiepunten. Zonder die onderbouwing kun je de uitkomst moeilijk gebruiken tegenover klanten, auditors of financiers.

  • Het is onduidelijk welk type tool je nodig hebt. Ga terug naar de concrete vraag die je moet beantwoorden. Een organisatiebrede footprint, productlevenscyclus en ketenemissies vragen elk om een andere methode, terwijl een digitaal productpaspoort draait om productdata, unieke identificatoren en registratie. GHG Protocol onderscheidt die scopes en het EU-register stelt andere eisen aan productpaspoorten.

Je shortlist sluit aan op wat je moet aantonen

Je hebt nu een onderbouwde shortlist die past bij jouw concrete duurzaamheidsvraag, beschikbare data en bewijsvereisten. Je weet of je ESG-rapportering, CO2-accounting, scope 3-data, productdata, auditondersteuning of een digitaal productpaspoort moet toetsen, en welke brondata daarbij horen.

Voor je een contract afsluit, kun je van elke aanbieder laten aantonen hoe gegevens binnenkomen, welke berekening gebeurt, welke onderbouwing zichtbaar blijft en wat je kunt exporteren. Ook eigenaarschap over productdata, talen, ondersteuning en de digitale voetafdruk van de software kun je gericht meewegen.

Maak eerst een korte nulmeting van je vereisten en beschikbare data, vóór je een demo of contract plant.

Related Articles