Wanneer deze aanpak voor jouw groothandel relevant is
CO2-uitstoot, materiaalgebruik, arbeidsongevallen: klanten en ketenpartners kunnen ernaar vragen, ook als jouw groothandel zelf geen rapportageplicht heeft. Mkb-bedrijven die leveren aan ondernemingen met een CSRD-verslag kunnen gegevens moeten delen over de duurzaamheid van hun producten, diensten en bedrijfsvoering.
Deze aanpak past als je gericht duurzaamheidsdata wilt verzamelen vanuit wat er al in je bedrijf beschikbaar is. Je hoeft niet met een volledig ESG-project te starten. Wel heb je toegang nodig tot de mensen en systemen die de onderliggende cijfers kunnen toelichten.
- Je ontvangt al duurzaamheidsvragen van klanten, banken, opdrachtgevers of grotere ketenpartners, of verwacht die binnenkort.
- Je kunt intern afstemmen met de verantwoordelijken voor financiën, HR, logistiek, inkoop en bedrijfsvoering.
Wat je vooraf moet verzamelen
Leg de informatie klaar waarmee je bestaande cijfers kunt terugvinden en onderbouwen. Je hoeft nog geen volledige rapportage te maken. Dit is je werkbasis om duurzaamheidsgegevens te verzamelen:
- Een overzicht van ontvangen klant-, financierings- en ketenvragen.
- Toegang tot boekhouding, HR-software, energiemeters en transport- of bedrijfsadministratie.
- Een gedeelde werklijst of spreadsheet voor datapunten, bron, periode, eigenaar en kwaliteitsniveau.
- Beschikbare bronbestanden, zoals energiefacturen, transportoverzichten, afvalgegevens en HR-registraties.
Beantwoord de vragen en krijg een helder eerste beeld van waar actie waarde kan opleveren.
Stap 1 — Breng de vragen uit jouw keten in kaart
Bundel eerst alle ontvangen vragenlijsten, verzoeken via leveranciersportalen en vragen van klanten of financiers. Lever je aan een onderneming die volgens de CSRD rapporteert, dan kan die onderneming gegevens vragen over de duurzaamheid van jouw producten, diensten en bedrijfsvoering. Ondernemersplein noemt daarbij CO2-uitstoot, materiaalgebruik en gegevens over de gezondheid en veiligheid van werknemers, zoals het aantal arbeidsongevallen.
Maak per belangrijke klant een korte lijst: welk thema komt terug, over welk product of proces gaat de vraag, en wanneer moet je antwoorden? Zo zie je het verschil tussen een actuele klantvraag en gegevens die je preventief wilt voorbereiden. Grote afnemers moeten zelf ook informatie opnemen over de duurzaamheid van hun leveranciers. Daardoor kunnen zij bijvoorbeeld vragen stellen over de productiewijze van ingekochte producten, aldus.
Ga vervolgens in gesprek met belangrijke klanten en andere betrokkenen. Vraag welke duurzaamheidsthema’s zij relevant vinden en wat zij van jouw groothandel verwachten. Dat is de voorbereiding die Ondernemersplein adviseert. Je verzamelt dan geen brede lijst op goed geluk, maar bouwt een eerste overzicht rond vragen die commercieel al spelen.
Tip
Neem ook vragen op die mondeling terugkomen in offertes, leveranciersbeoordelingen of accountgesprekken. Als het niet is gedocumenteerd, telt het niet mee in je overzicht.
Let op
Behandel aanbestedingseisen niet als standaardbron van duurzaamheidsvragen. Voeg ze alleen toe wanneer jouw groothandel zulke eisen daadwerkelijk ontvangt.
Stap 2 — Baken je eerste ESG-dataset af
Zet de vragen uit je keten onder drie hoofdthema’s: milieu, sociaal en bestuur. Een duurzaamheidsverslag behandelt die drie hoofdthema’s. Zo krijgt elke klantvraag een vaste plaats in je eerste ESG-dataset.
Milieu gaat over de invloed van jouw bedrijfsvoering en producten op het milieu. Sociaal gaat over de gevolgen voor mensen. Bestuur gaat over de manier waarop je bedrijf wordt geleid. Deze indeling sluit aan op de ESG-categorieën Environmental, Social en Governance die GreenAumatic gebruikt voor een eerste rapportage-inventaris.
Leg per categorie kort vast welke onderwerpen voor jouw groothandel relevant zijn. Een duurzaamheidsrapportage beschrijft volgens onder meer de invloed van een bedrijf op het milieu en mensenrechten. De Europese Commissie ziet maatschappelijk verantwoord ondernemen als de verantwoordelijkheid van een onderneming voor haar impact op de samenleving, met sociale, milieu-, ethische, consumenten- en mensenrechtenkwesties als onderdelen van strategie en bedrijfsvoering.
Kies vervolgens alleen wat aansluit bij de vragen die je al ontvangt en bij je eigen activiteiten. Zo wordt duurzaamheidsdata verzamelen een afgebakende werklijst, geen poging om elk mogelijk ESG-onderwerp tegelijk te registreren.
Tip
Start smal en grondig. Een beperkte dataset met duidelijke onderbouwing is bruikbaarder dan een lange lijst zonder bron.
Stap 3 — Inventariseer de data die al in je systemen zit
Zet nog geen nieuwe registratie op. Kijk eerst welke duurzaamheidsinformatie al aanwezig is in je organisatie, zoals Ondernemersplein adviseert. Boekhouding, HR-software en energiemeters kunnen al bruikbare bronnen bevatten voor je eerste dataset, aldus.
Maak per gekozen datapunt een korte inventaris: waar staat het cijfer, over welke periode gaat het en is het volledig? Zoek voor milieugegevens bijvoorbeeld naar energieverbruik in kWh, CO2-uitstoot van transport en bedrijfsvoering, waterverbruik, afvalproductie, recyclingpercentages, hernieuwbare energie of duurzame materialen. Dit zijn mogelijke datapunten die GreenAumatic noemt.
Kijk voor sociale gegevens in je personeelsregistraties. Diversiteit, ziekteverzuim, opleidingsuren per medewerker, arbeidsveiligheid en medewerkerstevredenheid kunnen daar al beschikbaar zijn, volgens. Noteer ontbrekende gegevens als ontbrekend. Vul niets op gevoel in.
Tip
Begin met data die periodiek al beschikbaar is: facturen, meterstanden en personeelsregistraties. Die gegevens kosten meestal minder tijd om terug te vinden en vormen een bruikbaar startpunt om duurzaamheidsgegevens te verzamelen.
Let op
Voeg gegevens uit verschillende periodes of vestigingen niet zonder toelichting samen. Leg altijd de afbakening vast, zodat je later nog weet welk energieverbruik, transportgegeven of personeelscijfer je precies hebt gebruikt.
Stap 4 — Kies de cijfers die eerst aantoonbaar moeten zijn
Niet elk gevonden cijfer hoeft meteen naar een klant of financier. Prioriteer op drie vragen: sluit het aan bij een terugkerende ketenvraag, is er een bronbestand beschikbaar en zegt het iets over jouw bedrijfsvoering? Zo bepaal je welke duurzaamheidsgegevens je eerst onderbouwd kunt delen.
Maak bij CO2-data een helder onderscheid tussen je eigen organisatie en de volledige waardeketen. De GHG Protocol Corporate Standard geeft richtlijnen voor een broeikasgasinventaris op organisatieniveau. De Scope 3 Standard helpt dan weer om de emissie-impact van de hele waardeketen te beoordelen en reductieprioriteiten te bepalen. Zet die twee niveaus niet als één cijfer naast elkaar zonder toelichting.
Voor een groothandel kan de waardeketen relevant zijn omdat effecten ook bij leveranciers en andere partijen in de keten liggen. De Europese Commissie stelt dat ondernemingen hun positieve en negatieve effecten op samenleving en milieu moeten begrijpen en negatieve effecten moeten voorkomen, beheren en beperken, ook in de mondiale toeleveringsketen. Begin alleen met de cijfers die je kunt herleiden tot een duidelijke bron.
De ESRS kent algemene onderwerpen zoals verontreiniging, circulaire economie, eigen personeel en zakelijk gedrag, naast standaarden die per sector verschillen. Gebruik die onderwerpen als controlelijst, niet als reden om alles tegelijk te registreren. Kies wat past bij jouw ketenvragen en activiteiten.
Tip
Gebruik per datapunt een vaste omschrijving, meeteenheid en rapportageperiode. Dan kun je je cijfers volgend jaar vergelijken zonder opnieuw te moeten uitzoeken wat er precies is gemeten.
Let op
Noem een keteninschatting niet hetzelfde als een gemeten bedrijfsgegeven. Leg bij elk cijfer het gebruikte niveau en de bron vast.
Stap 5 — Leg bronbestanden en datakwaliteit vast
Bewaar bij elk prioriteitsdatapunt het bronbestand waarmee je het cijfer kunt onderbouwen. Dat kan een factuur uit de boekhouding, een export uit HR-software of een meterstand zijn. GreenAumatic koppelt data uit zulke bestaande bedrijfsbronnen aan betrouwbare documentatie en een audittrail.
Noteer ook of het gegeven al bruikbaar is of nog verbetering vraagt. Datakwaliteit beoordelen en verbeteren gebeurt in cycli: door beperkte beschikbaarheid kan je in de eerste jaren met gegevens van lagere kwaliteit moeten werken, volgens de Scope 3 Detailed FAQ. Wees daar helder over. Een onvolledig cijfer met bekende bron en beperking is beter controleerbaar dan een precies ogend cijfer waarvan niemand de herkomst kent.
Tip
Gebruik voor externe verzending steeds dezelfde controlevraag: kan iemand anders de gebruikte gegevens en onderliggende documentatie terugvinden?
Let op
Een dashboard zonder onderliggende documentatie is geen audittrail. Bewaar de facturen, exports en berekeningen waarop je cijfers steunen.
Stap 6 — Gebruik VSME als kapstok voor je eerste rapportage
Toets je gekozen dataset aan de vrijwillige VSME-standaard als je groothandel niet beursgenoteerd is en je duurzaamheidsinformatie gestructureerd wilt delen. De standaard is bedoeld voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen die vragen krijgen van grote bedrijven die gegevens bij leveranciers opvragen.
VSME is geen verplicht certificaat. Het is een vrijwillig kader voor ondernemingen waarvan de effecten niet tot de handel op een gereglementeerde markt in de Europese Unie zijn toegelaten. Gebruik het dus om je bestaande cijfers, bronnen en hiaten in een vaste structuur te zetten. Zo bereid je een duurzaamheidsrapportage voor zonder meteen een volledig rapport te moeten publiceren.
Voor mkb-bedrijven die niet onder de CSRD vallen, helpt VSME om informatie eenvoudig en gestructureerd te delen met klanten, financiers en andere ketenpartners. Ondernemersplein noemt precies die functie. Een terugkerende klantvraag hoeft dan niet telkens een nieuw zoekwerk te worden: je werkt vanuit dezelfde onderbouwde dataset.
De Europese Commissie moedigt grote ondernemingen en financiële instellingen aan om hun informatievragen aan kmo’s zo veel mogelijk op VSME te baseren. Europese Commissie nam hierover op 30 juli 2025 een aanbeveling aan. Dat maakt VSME een bruikbare gemeenschappelijke structuur voor vragen die via klanten en financiers binnenkomen.
Tip
Gebruik VSME eerst als checklist voor hiaten in je dataset. Bouw pas daarna een deelbaar rapport of klantantwoord.
Let op
Vrijwillig rapporteren betekent niet dat er geen verwachtingen vanuit de keten zijn. Klanten en financiers kunnen nog steeds duurzaamheidsgegevens opvragen.
Stap 7 — Ga na of CSRD rechtstreeks op jou van toepassing is
Check of jouw groothandel vanaf 2027 meer dan 1.000 werknemers én meer dan €450 miljoen netto-omzet heeft. Volgens geldt de CSRD-rapportageplicht dan vanaf 2027. De CSRD versterkt de regels over de sociale en milieu-informatie die ondernemingen openbaar maken, aldus de FOD Economie.
Val je niet onder die drempels, dan hoef je op basis daarvan geen volledige CSRD-rapportage op te zetten. Je eerste dataset blijft wel bruikbaar voor vragen die via klanten, financiers of andere ketenpartners binnenkomen.
Tip
Leg deze uitkomst naast de ketenvragen die je al verzamelde. Geen rechtstreekse rapportageplicht neemt die vragen niet weg.
Let op
Gebruik de genoemde drempels niet als vervanging voor advies over jouw specifieke situatie.
Veelvoorkomende knelpunten bij duurzaamheidsdata verzamelen
Ook met een beperkte eerste dataset kun je gericht verder. Los het probleem op waar het ontstaat, en breid pas daarna uit.
-
De eerste inventaris bevat te veel datapunten en niemand weet waarmee te beginnen. Keer terug naar de klant- en ketenvragen die je al hebt ontvangen. Kies eerst gegevens die aantoonbaar beschikbaar zijn en rechtstreeks aansluiten bij die vragen. De rest blijft op je werklijst staan.
-
De gegevens staan verspreid over boekhouding, HR, energie- en transportadministratie. Wijs per datapunt één eigenaar aan en noteer één primaire bronlocatie. Leg ook de periode vast. Zo hoeft niemand bij een volgende vraag opnieuw in verschillende systemen te zoeken.
-
Voor transport, leveranciers of de keten zijn alleen schattingen beschikbaar. Noteer dat het om een schatting gaat, samen met de bron en gebruikte methode. De GHG Protocol FAQ beschrijft dat dataverzameling en verbetering van datakwaliteit een iteratief proces zijn, waarbij organisaties in de eerste jaren soms met gegevens van lagere kwaliteit moeten werken. Veins geen nauwkeurigheid die je niet kunt onderbouwen.
-
Een klant vraagt om cijfers die niet in je huidige dataset staan. Geef aan welke gegevens je wel al beschikbaar hebt, wat ontbreekt en welke vervolgactie je plant. Voeg de vraag daarna toe aan je prioriteitenlijst voor de volgende rapportagecyclus. Zo wordt één verzoek een gerichte uitbreiding van je dataset, geen haastklus zonder bron.
Van losse vragen naar een controleerbare dataset
Je hebt nu een eerste ESG-dataset die aansluit op de vragen uit je keten, de gegevens die al in je systemen staan en de bronbestanden die je cijfers onderbouwen. Daardoor kun je gerichter antwoorden aan klanten, financiers en andere ketenpartners, zonder telkens opnieuw te zoeken naar dezelfde informatie.
Ontbrekende gegevens blijven zichtbaar als verbeterpunten, met een duidelijke bron, periode en eigenaar voor wat al beschikbaar is. Zo weet je welke cijfers je in de volgende cyclus moet aanvullen of verfijnen. De data hoeft niet meteen perfect te zijn, maar moet wel herleidbaar blijven.
Leg deze week één eerste databron en bewijsstuk vast — dan wordt duurzaamheidsdata een werkbaar proces in plaats van een losse klantvraag.
Gerelateerde artikelen
- Waar moet je op letten bij een offerte voor duurzaamheidsrapportage?
- Wat kost duurzaamheidssoftware voor een klein bedrijf?
- Hoe vergelijk je aanbieders van duurzaamheidssoftware?
- Wat is een dubbele materialiteitsanalyse en hoe voer ik die uit?
- 8 fouten die MKB-bedrijven maken bij hun eerste ESG-nulmeting
- Wat is een ESG-nulmeting en waarom is die belangrijk?
- Wat is een gender pay gap analyse en hoe doe ik die?
- Hoe vergelijk ik cloudleveranciers op het gebied van beveiliging en soevereiniteit?
- 7 stappen om je bedrijf voor te bereiden op B-Corp
- Hoe stimuleer ik inclusie zonder grote HR-afdeling?
- Wat is een eerlijke werkomgeving voor mijn medewerkers?
- Hoe bereid ik me voor op een sociale due diligence controle?
- Hoe blijf ik als ondernemer op de hoogte van duurzaamheidsontwikkelingen?
- Wat is een duurzaamheidsrapportage?
- Hoe meet ik hoeveel ik verspil als bedrijf?
- Hoe kies ik de juiste duurzaamheidscertificering voor mijn bedrijf?
- Hoe bewijs ik dat mijn verduurzaming echt werkt?
- Hoeveel kan ik besparen door te verduurzamen?
- Wat is de twin transitie en wat heb ik er als ondernemer aan?
- Is verduurzamen alleen iets voor grote bedrijven?